Adı gölgeliğinden gelir.

Tarihçe

Çardak, Ortaçağ'da halkın geçimini hayvancılıkla sağladığı küçük bir köy idi. Maymun Dağı eteğindeki köy halkı, hayvanlarını güneş sıcağından korumak amacıyla evlerin ön tarafına veya yan tarafına "çardak" denilen gölgelikler yaparak önlem almaktaydı. Bu küçük Türkmen köyünün hemen güneyindeki kervan yolundan geçen diğer köylüler de buraya "Çardaklı Köy" adını vermişlerdir. Bu isim yerli Türkmen halkı tarafından da benimsenmiş ve böylece köyün adı Çardak olarak kalmıştır.

Çardak, Selçuklular zamanında bir uç kalesi olarak Selçukluların savunma merkezi olmuştur. Çardak'taki Hanabat Kervansarayı da o dönemde yapılmıştır. Anadolu Beylikleri zamanında ise yöre önce İnançoğulları'nın, sonradan da Germiyanoğulları'nın eline geçmiştir. Germiyanoğulları Beyliği, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına Sultan Yıldırım Bayezid Han tarafından katılmıştır. Timur, Ankara Savaşı'ndan sonra yöreyi ele geçirmiş; askerlerinin bir kısmı ilçede bulunan kervansarayda birkaç yıl kalmıştır. Timur'un tekrar doğuya çekilmesiyle yörede beylikler dönemi yeniden başlamış, fakat kısa sürmüştür. 1429 yılında tüm yöre Osmanlı İmparatorluğu'na katılarak Aydın Sancağı'na bağlanmıştır.

İdari bölümün yeniden düzenlendiği Cumhuriyet döneminde küçük bir köy olan Çardak, sırasıyla önce Dinar'a, Honaz'a ve daha sonra da Bozkurt Bucağı'na bağlı kalmıştır. 1958 yılında ise Denizli iline bağlanan Çardak, beş köy ve iki kasabadan oluşan bir ilçedir.

Konum

Çardak, Denizli topraklarının doğusunda yer alır. Doğusunda Afyon'un Dazkırı ilçesi, batısında Bozkurt, kuzeyinde Çal, güneydoğusunda Başmakçı, güneyinde ise Burdur'un Yeşilova ilçesi ile çevrilidir. Yüzölçümü 400 km²'dir.

Güneyde Söğüt sıradağları ile kuzeyde Maymun Dağları ve Çaltı köyünün güneyinde bulunan Kültü Dağı arasında Hambat Ovası yer alır. Yaklaşık 50.000 hektarlık bu ovada belirli ve sürekli bir akarsu yoktur. Ancak kuzeyinden çıkan kaynak sularının oluşturduğu dereler, kapalı havza durumunda olan Acıgöl'e dökülür. Bir veya iki metre derinliğindeki gölde canlı yaşamaz ve göl yazın büyük oranda suyunu kaybeder. Acıgöl'den sodyum sülfat hammaddesi elde edilmekte; deterjan, kozmetik, cam, boya ve deri sanayiinde kullanılarak ekonomik bir değer oluşturmaktadır.

Çardak, yazları sıcak ve kurak, kışları yumuşak geçen subtropik bir geçiş ikliminin etkisindedir. Yörede geçiş ikliminin hâkim olması, Akdeniz bitki türleri ile step ve İç Anadolu bitki türlerinin yakınlaşmasını ortaya çıkarmıştır. Bunlar bozkır görünümlü tepe ve meralar ile Maymun Dağı eteklerinde görülür; bunda Acıgöl'ün çoraklaştırıcı rolünün de etkisi büyüktür.

2000 nüfus sayımına göre merkez ilçe nüfusu 5.656, toplam nüfusu 11.253'tür.

Tarihçe ve konum bilgileri Çardak Belediyesi'nden alınmıştır.

Harita

Çardak ilçe merkezi: 37.826° K, 29.670° D. Google Haritalar'da aç →

Çardak'ın kitabı

Derneğimizin katkısıyla hazırlanan Arşiv Belgeleri Işığında Çardak Tarihi (Muzaffer Çetin – İbrahim İmamoğlu, 2023) ilçenin ilk kapsamlı tarihi; Denizli Kitap Fuarı'nda tanıtıldı. Temin için [email protected].

Çardak'ın yeşili

Maymun Dağı eteklerindeki bozkır görünüm derneğin adındaki "Ağaçlandırma" kelimesinin sebebidir. 2015'ten bu yana dört hatıra ormanı dikildi. Ağaçlandırma →